Tập 2 — Thái Dương bệnh điều 35–84: Cát Căn thang đến Chi Tử Đậu Xị thang
Thái Dương thượng thiên điều 35–46: Cát Căn thang, Cát Căn gia Bán Hạ, Cát Cầm Liên, Ma Hoàng thang, Đại Thanh Long, Tiểu Thanh Long, Thái Dương trung thiên điều 47–66: phát hãn, chảy máu cam, giải biểu trước công lý, Can Khương Phụ Tử, Điều 67–84: các phương bù đắp sau phát hãn: Tân Gia, Ma Hạnh Cam Thạch, Quế Chi Cam Thảo, Linh Quế Cam Táo, Linh Quế Truật Cam, Phục Linh Tứ Nghịch, Ngũ Linh tán, Chi Tử Đậu Xị
🎧 Nghe khi tắt màn hình: bản lồng tiếng Việt tập 2.
Mục lục tập 2
Bấm vào mốc giờ để nhảy tới đúng đoạn trong video.
- 0:00Điều 35 — Cát Căn thang trị ôn bệnh: Cát Căn thang là phương chủ lực của ôn bệnh mà phái ôn bệnh bỏ qua; trẻ con chạy nhảy ra mồ hôi rồi cảm, người lao động mùa đông đổ mồ hôi rồi bị lạnh.
- 4:00Ý nghĩa các vị trong Cát Căn thang — Vừa sợ gió là uống ngay («đạp sương thì băng cứng sắp tới»); thêm ma hoàng vì không mồ hôi; cương kính uốn cong người; khương, táo, thảo giữ tân dịch; phương tuyệt đối, tỷ lệ vàng, liều người lớn trẻ con.
- 10:00Cách sắc và uống Cát Căn thang — Bệnh chính khí không lây, khác thời dịch dùng Đại Thanh Long; nấu ma hoàng, cát căn trước; đắp chăn lấy mồ hôi nhẹ; tỷ lệ vàng cát căn, ma hoàng, quế chi, bạch thược bốn – ba – hai – hai.
- 14:41Gia giảm Cát Căn thang và Truật Phụ thang — Viêm xoang trẻ con nước mũi trong thì thêm bạch truật, phụ tử, nước mũi vàng là thấp nhiệt; ca trẻ thủy đậu uống Cát Căn dạng bột; liệt mặt tăng gấp đôi cát căn; Truật Phụ thang bài nùng, vết loét chân người tiểu đường.
- 24:00Điều 36 — Thái Dương Dương Minh hợp bệnh hạ lợi: Vẫn dùng Cát Căn thang nâng tân dịch lên để cầm tiêu chảy; các cách trị tiêu chảy; cẩn thận người vốn có thấp nhiệt, uống vào đỏ mặt.
- 28:40Điều 37 — Cát Căn gia Bán Hạ thang: Hợp bệnh mà còn nôn; sinh bán hạ khác chế bán hạ, khương bán hạ; bán hạ trị nước ở chỗ cao, thai phụ buồn nôn vẫn dùng được; mồ hôi đúng mức là cảm giác «clammy».
- 34:05Điều 38 — Cát Cầm Liên thang: Chứng Quế Chi mà bị hạ nhầm hay ăn đồ hỏng, lợi không dứt, suyễn ra mồ hôi; trị nhiệt lỵ, tiêu chảy rát hậu môn; hoàng liên thanh vị, hoàng cầm trị thấp nhiệt can đởm.
- 39:36Điều 39 — Ma Hoàng thang chủ chứng: Đau đầu, đau mình, đau khớp, sợ gió, không mồ hôi mà suyễn; mùa hè vẫn gặp; hỏi mồ hôi để biết tim và tiêu hóa; lỗ chân lông đóng nên phải thở dồn qua mũi mà suyễn.
- 44:00Phân tích Ma Hoàng thang — Biệt danh Phản Hồn thang; kinh phương làm mạnh dương để âm tự về, không kê thuốc bổ; hạnh nhân không độc, giữ tân dịch phổi; quế chi là ngựa, ma hoàng là người cưỡi; liều hạnh nhân bảy mươi hạt.
- 51:00Ma Hoàng thang cứu nghịch và cách sắc — Phê cách dùng phụ tử liều rất lớn; ma hoàng một vị không giải biểu; chín bát nước nấu ma hoàng trước, không cần húp cháo; chuyện hạnh nhân chữa khí phế thũng.
- 55:00Điều 40–41: suyễn tức ngực cấm hạ — Thái Dương Dương Minh hợp bệnh mà suyễn, tức ngực thì dùng Ma Hoàng, hạ nhầm thành kết hung; không có gì cứ uống Quế Chi thang; ngực sườn đầy là sang Tiểu Sài Hồ; nghỉ giải lao.
- 1:01:51Điều 42–43 — Đại Thanh Long thang: Mạch phù khẩn, sốt, sợ lạnh, đau mình, không mồ hôi mà phiền táo; bốn chữ «biểu hàn lý nhiệt»; mạch vi nhược có mồ hôi mà dùng nhầm thì quyết nghịch, gân thịt giật; phương lập cho thời dịch.
- 1:09:00Thành phần, cách uống Đại Thanh Long và điều 44 — Ma Hạnh Cam Thạch thêm Quế, Khương, Táo, trọng điểm là thạch cao; uống từng ngụm, ra mồ hôi thì ngừng, ôn phấn cầm mồ hôi; điều 44 mạch phù hoãn, thân nặng không có chứng Thiếu Âm cũng dùng, trị thấp nặng, phù thũng.
- 1:18:18Điều 45 — Tiểu Thanh Long thang: Biểu hàn lý hàn, dưới tâm có thủy khí, ho đàm trắng, không khát, ngứa họng; cách nhớ tám vị; can khương ôn phế, tế tân trị thủy khí, ngũ vị tử; gia giảm khi khát, tiêu chảy, tiểu không thông, suyễn.
- 1:30:34Điều 46 và tổng kết thượng thiên — Uống Tiểu Thanh Long mà khát là hàn đã khứ; bệnh mới thì tốc công, bệnh lâu thì phù chính bằng cam thảo, đại táo, bạch thược, nhân sâm; có bệnh càng phải ăn thức ăn tốt.
- 1:37:28Trung thiên – điều 47–50 — Quế Chi thang khi mạch phù nhược; Quế Chi gia Hậu Phác Hạnh Nhân khi hạ nhầm mà hơi suyễn; hậu phác và bạch truật khử thấp khác nhau; ngoại chứng chưa giải không được hạ, táo bón lâu thì giải song song.
- 1:43:23Điều 51–52: uống Ma Hoàng rồi chảy máu cam mà giải — Bứt rứt, hoa mắt rồi chảy máu cam là dương khí nặng, trẻ con thể thuần dương; sau 14 tuổi ít gặp; người 30–40 tuổi chảy máu cam vô cớ thì phải khám.
- 1:47:24Điều 53: nhị dương tịnh bệnh — Phát hãn không thấu chuyển sang Dương Minh; tay nhẹ liều non làm cạn tân dịch trường vị; mặt đỏ thì phát hãn nhẹ; ca khách buôn trên sông Trường Giang đến Phụng Tiết, ăn lê bổ tân dịch rồi lại uống Ma Hoàng.
- 1:54:52Điều 54–55: hạ nhầm thân nặng, tim hồi hộp — Mạch xích vi là lý hư, không phát hãn mà chờ tự ra mồ hôi, ăn cháo loãng; trúng phong thương vệ, thương hàn thương cả dinh vệ; bệnh giải theo giờ vị khí hồi phục.
- 2:05:00Mạch xích trì không được phát hãn — Dinh không đủ, huyết ít, «hãn huyết đồng nguyên»; người thiếu máu cần Ma Hoàng thì cho ăn lê, trái cây bổ tân dịch trước; dùng Ma Hoàng để thử sức tim.
- 2:09:16Điều 56–58: dinh vệ bất hòa — Mạch phù dùng Ma Hoàng; tự ra mồ hôi là vệ không hòa với dinh, dùng Quế Chi thang; Quế Chi thang dùng để bảo dưỡng thường ngày, phụ nữ mãn kinh nóng người ra mồ hôi.
- 2:13:52Thương hàn không phát hãn mà chảy máu cam — Mạch phù khẩn, không mồ hôi mà chảy máu cam vẫn dùng Ma Hoàng thang, chưa ra mồ hôi thì uống tiếp; ma hoàng phối hạnh nhân tuyên phế, quế chi giải dinh.
- 2:16:36Điều 61: sáu bảy ngày không đại tiện mà đau đầu — Ba Thừa Khí thang ứng với từng đoạn ruột; nhìn màu nước tiểu, vàng là ở lý, trong là còn ở biểu; ca người Mỹ nấu chung hai thang mà biểu lý cùng giải.
- 2:23:26Điều 62–63: phát hãn rồi lại phiền và âm dương tự hòa — Ma Hoàng giải được nửa ngày lại phiền, mạch phù sác thì dùng Quế Chi; hãn thổ hạ rồi mạch hoãn, hết mồ hôi, không khát là âm dương tự hòa, đừng cho thuốc.
- 2:26:56Điều 64–65: vong tân dịch chớ chữa — Hạ mạnh rồi lại phát hãn, tiểu không thông thì để tân dịch tự hồi; khát sau thổ hạ là dấu tà đã đi; «nội ngoại câu hư», Trọng Cảnh không dùng chữ âm hư.
- 2:31:04Điều 66 — Can Khương Phụ Tử thang: Ngày phiền táo không ngủ, đêm yên, không nôn không khát, mạch trầm vi là dương hư; sinh phụ tử ôn tâm dương, khác ma hoàng phát dương; bổ dương để âm tự về; có phiền táo là phải kê đơn.
- 2:38:10Điều 67 — Tân Gia thang: Phát hãn rồi thân đau, mạch trầm trì là lý hư, khác Quế Chi gia Phụ Tử khi mồ hôi không dứt; khôi phục chức năng thay vì bổ âm, không dùng hormone; ăn kiêng sau khi uống thuốc giải biểu.
- 2:44:24Điều 68 — Ma Hạnh Cam Thạch thang: Phát hãn rồi ra mồ hôi mà suyễn, không đại nhiệt; uống không ra mồ hôi, không dùng để hạ sốt; mẹo trong Đại Thanh Long: hạnh nhân cộng thạch cao bằng liều ma hoàng.
- 2:49:41Điều 69 — Quế Chi Cam Thảo thang: Phát hãn quá, hai tay tự che tim, dưới tim hồi hộp; vị trí đập quanh rốn ứng với từng tạng; nước theo tiểu trường, đại trường khí hóa về phế; quế chi giáng xung nghịch.
- 2:58:45Điều 70 — Linh Quế Cam Táo thang: Uống Quế Chi quá đà, dưới rốn đập sắp thành bôn đồn; phục linh trừ phiền, phục thần định tâm, mọc dưới gốc thông; nghỉ giải lao.
- 3:02:26Điều 71 — Hậu Phác Sinh Khương Bán Hạ Cam Thảo Nhân Sâm thang: Bụng trướng sau phát hãn; hư trướng (trung tiện nhiều, ấn không đau) khác thực trướng của Thừa Khí; tiêu chảy do táo bón; liều thường dùng.
- 3:09:02Điều 72 — Linh Quế Truật Cam thang: Thổ hạ rồi lại phát hãn, dưới tâm đầy, khí xông ngực, đứng dậy thì chóng mặt; thủy ẩm đọng ở cơ hoành, so với Tây y cho là rối loạn tai trong; nằm mà chóng mặt là Chân Vũ thang.
- 3:16:50Điều 73 — Thược Dược Cam Thảo Phụ Tử thang: Phát hãn không giải mà lại sợ lạnh là thể hư; bạch thược, chích cam thảo liều nặng trị giãn tĩnh mạch, chân lạnh thì phụ tử bào nặng hơn; ca bỏ được gậy chống.
- 3:22:25Điều 74 — Phục Linh Tứ Nghịch thang: Hãn hạ rồi bệnh chưa giải, phiền táo kèm tứ nghịch lạnh đến khuỷu, đến gối; nhân sâm bổ tân dịch, phục linh trừ phiền, vừa bổ vừa lợi thủy.
- 3:26:04Điều 75: hư và thực sau phát hãn — Ra mồ hôi mà còn sợ lạnh là lý hư; không sợ lạnh chỉ sợ nóng là thực, Điều Vị Thừa Khí; Dương Minh chỉ nhiệt không hàn; ca miệng vằn trắng như hổ uống Bạch Hổ thang.
- 3:30:38Điều 76–77 — Ngũ Linh tán: Vị khô phiền táo thì cho uống nước từng ít; mạch phù, tiểu không thông, tiêu khát dùng Ngũ Linh tán; phù nửa trên dùng hãn, nửa dưới lợi niệu; công năng trạch tả, phục linh, trư linh, quế chi; vì sao dùng tán, phương thốn chủy.
- 3:42:45Điều 78–79 — Ngũ Linh tán và Phục Linh Cam Thảo thang: Phát hãn rồi mạch phù sác, phiền khát dùng Ngũ Linh tán; không khát mà dưới tâm hồi hộp dùng Phục Linh Cam Thảo thang; dựa vào khát hay không để biết tà đã đi.
- 3:47:43Điều 80: thủy nghịch — Khát muốn uống, nước vào là nôn, dùng Ngũ Linh tán; thường do uống nước quá nhanh; ca ăn gì cũng nôn uống Bán Hạ Khổ Tửu thang nuốt được ngay.
- 3:51:49Điều 81: phát hãn nhiều lần mà điếc tai — Hai tay tự che ngực, bảo ho mà không nghe; mất tân dịch cũng gây điếc; mỗi người hư một chỗ nên di chứng khác nhau.
- 3:54:10Điều 82–84: uống nước sau phát hãn và hư phiền — Uống nước quá nhiều quá nhanh thì suyễn, nên uống từng ít hay cháo loãng; hãn thổ hạ rồi hư phiền không ngủ dùng Chi Tử Đậu Xị thang, thiếu khí gia Cam Thảo, nôn gia Sinh Khương.