Hư thấu Quan Sát: khi danh tiếng chạy nhanh hơn thực lực
Học trò hay hỏi tôi một câu kiểu này: "Thầy ơi, có người chưa làm gì to tát mà thiên hạ đã biết tên, còn có người giỏi thật sự nhưng cứ lặng lẽ mãi, lá số hai người khác nhau chỗ nào?" Câu hỏi đó dẫn thẳng vào một cấu trúc khá đặc biệt mà Manh Phái gọi là hư thấu.
Trước hết cần hiểu "thấu can" là gì. Khi một Quan hay Sát xuất hiện ở thiên can của một trụ nào đó trong tứ trụ, ta gọi là Quan/Sát thấu can, tức là lực lượng đó đã lộ ra mặt nổi, người ngoài có thể thấy được, cảm nhận được. Nhưng câu hỏi tiếp theo Manh Phái luôn đặt ra là: thấu ra đó rồi, phía dưới có gốc không? Gốc ở đây là sự xuất hiện của cùng hành đó trong địa chi, như rễ cây cắm xuống đất để hút nước nuôi thân. Nếu có gốc, thấu can mới vừa lộ mặt vừa có lực thực chống đỡ. Còn nếu thấu mà không có gốc ở bất kỳ chi nào, đó chính là hư thấu: lộ ra ngoài mà phần chống lưng bên dưới gần như trống.
Manh Phái đo thực chứng trên một kho case đủ lớn và ra một con số đáng để ngồi nghĩ: nhóm lá số có cấu trúc hư thấu Quan/Sát này có tỷ lệ nổi tiếng, được biết đến rộng rãi, gấp khoảng 2.6 lần so với nhóm không có cấu trúc này. Đây không phải lý thuyết suông, là đếm đầu case rồi so sánh. Vậy cơ chế là gì? Quan/Sát thấu ra thiên can tức là hình ảnh của người đó, cái tên, cái tiếng bước ra ngoài xã hội, dễ được nhìn thấy, dễ được nhắc đến. Không có gốc thì phần lực thực bên dưới mỏng hơn, nhưng ngược lại cái "ăng-ten" phát ra ngoài lại không bị kìm lại, danh tiếng lan nhanh hơn, xa hơn so với mức thực lực hiện tại cho phép.
Nghe đến đây nhiều người sẽ nghĩ đó là điều tốt thuần túy, nhưng Manh Phái gọi hư thấu là con dao hai lưỡi vì một lý do rất thực tế. Danh đến trước thực lực, tức là kỳ vọng của người ngoài sẽ vượt lên trước những gì người đó thực sự có thể chống đỡ tại thời điểm đó. Nếu người trong cuộc không chịu bồi đắp nền tảng liên tục, cái khoảng trống giữa danh và thực ngày một rộng ra, đến một lúc sẽ thành gánh nặng thay vì lợi thế.
Điều này cũng giải thích tại sao Manh Phái không đơn thuần xếp hư thấu vào cột "tốt" hay "xấu" rồi dừng lại ở đó. Cùng một cấu trúc hư thấu, người chủ động đi bồi gốc, tức là thực sự rèn năng lực, xây dựng thành tích cụ thể, thì danh tiếng ban đầu trở thành đòn bẩy rất lớn. Người không bồi, chỉ hưởng cái danh ban đầu, thì khoảng cách giữa tên tuổi và thực chất ngày một lộ ra, và thường thì thiên hạ nhận ra trước khi người đó kịp nhận ra cho mình.
Tử-Bình truyền thống đọc Quan/Sát theo chiều vượng suy, cách cục, xem nó có đủ sức làm dụng hay không, và đó là một góc nhìn có giá trị của nó. Manh Phái đứng ở tầng tổng hợp cao hơn: không chỉ hỏi Quan/Sát vượng hay suy, mà hỏi thêm nó đang ở vị trí nào, thấu ra chưa, có gốc không, và từ đó đọc ra được biểu hiện cụ thể trong đời sống xã hội là tiếng tăm đi theo kiểu nào. Hư thấu là một ý tứ mà khung Tử-Bình thuần túy không có công cụ để nhìn thấy, vì khung đó không hỏi câu hỏi đó.
Nếu bạn đang soi lá số của mình hoặc của người thân, câu đáng tự hỏi sau khi thấy Quan hay Sát thấu can là: địa chi bốn trụ có chi nào thuộc cùng hành đó không? Nếu có thì danh và lực đang song hành, nếu không thì bạn đang ở phần bên phải của cái sơ đồ trên kia, và việc cần làm là bồi nền trước khi danh kịp đi xa hơn thực.