Khách – Chủ, Thể – Dụng: trong lá số, cái gì thật sự là 'của mình'?

Tưởng tượng bạn nhìn vào một lá số có Tài tinh sáng rõ. Người học sơ sài sẽ reo lên "mệnh có tiền!". Người học Manh Phái hỏi lại: tiền đó là của ai? Bởi trong tám chữ có cả thế giới: có bạn, có vợ chồng con cái, có đồng nghiệp, có thiên hạ. Không phân biệt được đâu là mình đâu là người, mọi lời đoán chỉ là đoán mò.

Khách – Chủ: mình và người

Đây là tư tưởng tiên sư Hác Kim Dương truyền lại cho thầy Đoàn Kiến Nghiệp: "cần phải phân biệt rõ trong Tứ trụ điều gì thuộc về mình, điều gì thuộc về người khác." Manh Phái chia lá số thành các tầng chủ – khách: trụ ngày (nhất là chi ngày — nơi bạn "ngồi") là nhà của mình; trụ năm, trụ tháng thiên về bên ngoài, người khác, xã hội. Cùng một Tài tinh, đóng ở chỗ của mình khác hẳn đóng ở chỗ của khách.

Cách nghĩ này rất đời thường. Thầy Đoàn ví dụ: bạn cần một ngôi nhà để ở — nhà xem ở đâu? Ở tọa chi (chi ngày). Nếu "trong nhà" có sao vợ, cô ấy là vợ bạn. Nếu nhà và sao vợ bị hình hại, vợ khó "vào nhà" — hoặc vào rồi cũng không ở lâu. Có người di cư nước ngoài? Xem nhà có bị xung, hợp, phục ngâm không. Mọi thứ trong cuộc sống đều có trong mệnh lý, chỉ cần tìm đúng sự tương ứng.

Thể – Dụng: công cụ và mục tiêu

Cặp thứ hai chia mười thần làm hai phía. Thể — bản thân và đồ nghề của mình: Nhật chủ, Ấn, Lộc, Tỷ Kiếp. Dụng — cái mình theo đuổi: Tài và Quan Sát. (Thực Thương lưỡng tính: Thực thiên về Thể, Thương thiên về Dụng.) Lưu ý: chữ "Dụng" này hoàn toàn khác "dụng thần" của Tử Bình — nó nghĩa là "mục tiêu", không phải "vị thuốc cân bằng".

Từ đây có định nghĩa gọn của tố công: tương tác giữa Thể và Dụng, giữa Chủ và Khách. Thể phải "bắt" được Dụng — khắc nó, hợp nó, thu nó vào kho — thì tiền tài quan vị mới là của mình. Dụng nằm đó mà Thể không với tới, gọi là dụng nhàn rỗi: nhìn thấy tiền mà không cầm được.

Vì sao cặp khái niệm này quan trọng?

Vì nó đổi hẳn câu hỏi khi xem mệnh. Thay vì "lá số này nhiều Tài hay ít Tài", Manh Phái hỏi: Tài đứng phía nào, ai đang nắm nó, cơ chế nào đưa nó về tay Chủ? Cùng là thấy tiền: người thì tiền tự chảy vào nhà, người thì cả đời nhìn tiền của thiên hạ. Khác biệt nằm ở quan hệ Khách–Chủ, Thể–Dụng chứ không nằm ở số lượng Tài tinh.